Tricholomopsis bambusina Hongo 1959 (ヤブアカゲシメジ)
August 1959, Journ. Japanese Bot. Vol. 34 No 8 p. 239
Tsuguo Hongo
Notes on Japanese larger fungi (14) 本郷次雄*: 日本産キノコ渠頁の研究
In the following account three species distributed in Tricholomopsis, Lepiota, and Inocybe are described as new. New forms are described in Coprinus rostrupianus Hansen and Rhodophyllus babingtonii (Blox.) Quél., Psathyrella spadiceo-grisea (Fr.) Sm., Conocybe fragilis (Peck) Kühn. and Galerina josserandii Kühner are recorded as new to the Japanese flora. All the collections were made by the Writer, and have been deposited in his herbarium.
- 86) Tricholomopsis bambusina Hongo sp. nov.
Latin diagnosis
- Pileo 3 - 6 cm lato, e convexo expanso, obtuso, sicco, pallide flavido, squamis fibrillosis obscure rubro-brunneis dense obtecto;
- carné pallide flavida, subtenui, fragili, odore saporeque nullo;
- lamellis sinuatis (vel adnatis), e pallido luteis, sub-distantibus vel moderate confertis (L= 29 - 38; l = 3 - 7), 5 - 8 mm latis, acie fimbriatis;
- stipite 4 - 6 cm longo, 4 - 6 mm crasso, aequalit vel ad basin attenuato, saepe curvato, flavido, fibrillis pilei concoloribus subtilibus vestito, e farcto cavo;
- sporis in cumulo albis, submicro hyalini, subglobosis, laevibus, inamyloideis, 4.5 - 5.5 × 3.5 (- 4・5 ) µm ; basidiis tetrasporis, 22 - 25 × 5・5 - 6 µm ; Cheilocystidiis numerosis, ventricosis, apice cylindrice effilatis, hyalinis vel flavidis, 57 - 90 × 12 - 19 µm ; pleurocystidiis sparsis, cheilocystidiis simillimis.
Hab. gregarious or subcespitose, around stumps of bamboo, Ishiyama-Hiratsu-chô, Ôtsu, Oct. 1, 1957 (type).
Distr. Endemic (Shiga). Edibility doubtful. This species is very closely related to T. rutilans (Fr.) Sing., but is readily distinguished by its more scaly cap, subdistant gills, fragile flesh and somewhat smaller spores, (5,7 - 7 × 4 - 5,5 µm in T. rutilans.) It also resembles T. decora (Fr.) Sing., but the latter has olive-fuliginous scales on the cap.
Fig. 1. Tricholomopsis bambusina Hongo: a. carpophores; b. spores; c. cheilocystidia.

Aquarelle de T. Hongo (in Imaz. & Hongo,1987 pl. 13)
■Tricholomopsis bambusina (ヤブアカゲシメジ) ■ 2016年10月02日 撮影 竹林で見慣れないキノコに遭遇。発見時は属名すら分かりませんでした。 正解は「藪赤毛占地」。載ってる図鑑が少ないんですね。 種小名が明らかにバンブーな辺り、 竹林に特異的に発生するキノコです。 サマツモドキに似てるなと思ったら サマツモドキ属でした。 ただ本種はかなり小型、と言うか細身です。 意外と珍しいキノコのようですが、単純に発生環境的に探しに行かないだけかも? 外見と発生環境がほぼ同じ種に同属の ササアカゲタケが存在しています。 傘の雰囲気やひだが違うようですが、情報が少なくて正直違いが良く分かりません。 ただ写真で見た感じだと傘の表皮やひだの色合いが大きく異るようです。 ■ 2016年10月02日 撮影 傘は3cm程度とかなり小型。落葉と比べればその小ささが良く分かるかと。 表面に 暗赤褐色のささくれ状鱗片が密生しているのが「赤毛」の由来です。 ■ 2016年10月02日 撮影 本種と判断したのはひだの色。幼菌時は白色ですが 淡褐色に変化します。 外見と発生環境が似たササアカゲタケはもっと黄色く、その差はワリと歴然です。 柄は傘と同色の繊維が貼り付いています。基部に黄色い菌糸がある模様。 比較的稀な種であり、摂取した記録も無いのか現在はまだ 食毒不明です。 ただしサマツモドキは中毒例があるので、本種も可能性としてはあり得ますね。 と言うか小型の種で傘の質感もボサボサなので、仮に無毒でも食用価値は無さ気。 ■ 2016年10月02日 撮影 小型種ではありますが非常に個性をアピールしてくる種なので好印象です。 特にハラタケ型のキノコが少ない竹林ではかなり 尖った奴でしょう。 ただ今まで相当竹林は歩いて初対面とは・・・来年もまた出会えるかな? ■ 2020年07月23日 撮影 出会えました。同じ竹林ですが雑木林を1つ挟んだ別区画でも見付かりました。 前回が10月とかなり遅い時期だったので 真夏の真っ只中に出会ったのは驚き。 確かに見ようによってはヒネたサマツモドキに見えますね。 ■ 2020年07月23日 撮影 裏返してみるとやっぱりひだは 黄色くないです。本種で良さそうです。 でもそうなるとササアカゲタケも見てみたくなりますね。 発生環境は似ているハズなんですが・・・今まで見たこと無いなぁ。 ■ 2020年07月23日 撮影 竹林に生えるんだなってのが良く分かる1枚。 そう言えば本種は地上生のように見えますが、属的には菌根菌ではなく 腐生菌のハズ。 本種は 埋もれたタケ類の植物体 あるいはその周囲、まれに腐朽材上にも出るようです。 一見すると地上生に見えちゃいますけどね。
http://toolate.s7.coreserver.jp


/http%3A%2F%2Ftoolate.s7.coreserver.jp%2Fkinoko%2Ffungi%2Ftricholomopsis_bambusina%2Ft_bambusina_001.jpg)